Goed in je vel

Wat zijn jouw copingstrategieën?

Heb je stress? Voel je je niet goed? Dan wil je daar iets aan doen. Hoe je dat doet, noemen we coping of copingstrategie.

Er zijn veel verschillende soorten copingstrategieën. Welk soort coping past bij jou? Waar voel jij je beter door? Soms is het even zoeken naar een coping die goed werkt.

: Dansen

Met een vriend praten

Sporten

Roken

Een gedicht schrijven

Scrollen op sociale media

‎

Een goede coping helpt je bij de verwerking van je emoties. Er zijn ook minder goede copingstrategieën. Die zorgen ervoor dat je even minder aan je problemen denkt. Maar je verwerkt je emoties niet. Je emoties komen dan later terug. Soms zijn die emoties dan sterker.

We denken vaak niet na over onze coping. Het gebeurt bijna automatisch. Toch kan je zelf bewust omgaan met je coping. Je kan nieuwe strategieën aanleren. En minder goede strategieën afleren. Soms is dat moeilijk en heb je hulp van een professional nodig.

: Het is een uitlaatklep voor je emoties.

Voorbeeld: je sport intensief wanneer je kwaad bent

Je voelt je nadien lichter.

Voorbeeld: na een huilbui

Je maakt ruimte in je hoofd en plots heb je een oplossing bedacht.

Voorbeeld: door te schrijven over wat je voelt

Je leert dat het probleem minder erg is dan je dacht.

Voorbeeld: door erover te praten met iemand
: Het doel van de coping is je emoties negeren.

Voorbeeld: lang scrollen op sociale media

Je voelt je nadien schuldig.

Voorbeeld: veel porno kijken

De coping is ongezond voor jou.

Voorbeeld: veel alcohol drinken

De coping is ongezond voor je relaties.

Voorbeeld: veel geld uitgeven aan gokken

Achteraf zijn je problemen of emoties erger.

‎

Het teksttranscript van deze video

Wanneer je naar passieve copingstrategieën grijpt moet je je de vraag stellen: ‘Helpt datgene wat ik nu doe om mijn probleem op te lossen?’ Automutilatie helpt misschien heel even, maar daarna voel je je nog zoveel slechter. Dat besef is enorm belangrijk. Het kan ook lang duren om zo’n zaken af te leren, dat gaat niet op één twee drie. Daar heb je ook begeleiding voor nodig.

Senne

‎

Tips om je goed in je vel te voelen

Tip #1: Zorg voor jezelf

Voor jezelf zorgen is de basis van je goed voelen. Zorg je goed voor jezelf? Dan kan je beter om met problemen en stress.

: Dat is iets heel persoonlijks. Wat voor iemand anders werkt, hoeft daarom niet voor jou te werken. Je kan jezelf de volgende vragen stellen:

Waarvan word ik rustig na een lange dag?

Waar krijg ik energie van?

Wat heb ik nodig om de dag te starten?

Enkele voorbeelden:

Voldoende slapen

Gezond eten

Een ochtend- en avondritueel

Afspreken met vrienden en familie

Tijd inplannen voor jezelf

Naar muziek luisteren

Ademhalingsoefeningen, meditatie of mindfulness

Tip!

Hope beats is een Spotify playlist met hoopvolle muziek.

Deze playlist werd gemaakt door VLESP (VLaams Expertisecentrum SuïcidePreventie).

Wat mij door moeilijke periodes hielp, waren mijn kinderen. En ik had vrijwilligerswerk. Dat is bij mij de reden geweest waarom ik dat redelijk aan de kant heb kunnen schuiven van tijd tot tijd. Het was niet gemakkelijk maar… Ja. Toch denk vooral dat, mijn kinderen die thuis waren en het bezig kunnen zijn, en dan toch uiteindelijk, tja, je realiseren dat er meer op de wereld is dan alleen dat… Uiteindelijk heb ik dat een plaats kunnen geven en ben ik door kunnen gaan.

Leopold

‎

Tip #2: Praat erover

Praten helpt! Praat je over je problemen of emoties? Dan helpt dat om ze beter te begrijpen. Soms kunnen andere mensen je andere inzichten geven.

‎

Praat met iemand die je vertrouwt.

Sommige mensen praten liever met iemand die hun situatie begrijpt. Wil je graag nieuwe mensen ontmoeten? Wil je meer LGBTI+ vrienden?

Lees daar meer over op de pagina Anderen ontmoeten

‎

Heb je niemand om mee te praten? Praat je liever anoniem?

Je kan gratis terecht bij luisterlijnen.

Mijn partner heeft 8 jaar geleden ook een depressie gehad, en dat maakt dat zij mij toch kan begrijpen. Het feit dat zij er voor mij was, als steun … Gewoon om naar mij te luisteren, en niet te oordelen en geen suggesties te geven van wat ik eigenlijk zou moeten doen… Dat heeft het eigenlijk gedaan, dat heeft echt geholpen.

Liff

Praat gewoon tegen mensen. En als iemand er niet mee om kan, dan ga je verder en praat je tegen de volgende persoon. Ja, dat heeft gewoon alles… Dat heeft zich zo opgestapeld bij mij, door er niet over te praten, en dat is dan als een bom ontploft, en dat had niet zo hoeven zijn.

Robin

‎

Tip #3: Beweeg

Beweeg je regelmatig? Dit zijn de voordelen:

Minder piekeren
Minder stress en angst
Meer gelukshormonen
Betere slaap
Meer energie

: Zit niet te lang stil. Doorbreek lange periodes van stilzitten regelmatig door recht te staan of een rondje te stappen. Dat voelt… GOED! Maak er een gewoonte van om het grootste deel van je dag licht intensief te bewegen. Bv. stappen in je (thuis)kantoor, staand computeren of de trap nemen.

Probeer dagelijks een stukje matig intensief te bewegen. Bv. een eindje fietsen of stevig doorwandelen, tuinieren... Bij matig intensief bewegen gaat je ademhaling en hartslag wat sneller, een gesprek voeren blijft mogelijk. Bewegen in het groen en langs het water versterkt de positieve effecten op je gemoed.

Probeer wekelijks aan hoge intensiteit te bewegen. Bv. sporten. Vergeet niet om ook je spieren wekelijks te trainen en zo te versterken. Je vindt oefeningen op GezondLeven.

Elk beetje beweging is beter dan niks. Geef niet op wanneer het een tijdje niet lukte. Zoek je meer tips? Ga dan naar Bewegingsdriehoek. Wens je een extra duwtje in de rug van je huisarts of een coach? Vraag dan een verwijsbrief voor Bewegen Op Verwijzing aan je huisarts: zeer betaalbaar en dichtbij! Meer info op Bewegenopverwijzing.
: Voor gender non-conforme of transgender personen zijn er soms drempels om te sporten. Je twijfelt misschien in welk kleedhokje je je kan omkleden, vindt geen geschikte zwemkleding of bent bang van reacties van anderen. Ook maken veel sportdisciplines een strikte opdeling tussen mannen- en vrouwencompetitie, waarbij men er vaak van uitgaat dat de genderidentiteit en geslacht van de deelnemers met elkaar overeenkomen. Sporten kan confronterend zijn, omdat de nadruk vaak ligt op fysieke kenmerken van het lichaam.

Kies een bewegingsactiviteit die je makkelijk en overal kan doen, zoals wandelen, fietsen, joggen, bewegen thuis (bv. tuinieren), op je werk (bv. lunchwandeling).

Vraag na van welke kleed- en doucheruimten je gebruik kan maken. Aparte kleed- en doucheruimten kunnen een optie zijn als je dit wenst.

De brochure ‘Gender en sport’ kan een leidraad vormen voor je sportclub.

Het platform ‘Out for the win’ wil de zichtbaarheid van LGBTI+ personen in de sport verhogen. Op Outforthewin vind je een heleboel verhalen van LGBTI+ sporters.

‎

Tip #4: Je manier van denken aanpassen

Naast zelfzorg, praten en bewegen kan je ook de manier waarop je tegen problemen aankijkt en hoe je er in je hoofd mee omgaat veranderen. Omgaan met je problemen betekent immers niet enkel dingen anders doen, maar ook anders gaan denken. Er bestaan verschillende online tools waarmee je zelf thuis aan je veerkracht kan werken, of die je samen met iemand kan doorlopen.

Geluksdriehoek (volwassenen)
en NokNok (jongeren)

Op Geluksdriehoek en Noknok vind je een oefeningen om te werken aan je veerkracht en te leren meer controle te hebben over je leven. Je kan er ook registreren en je eigen persoonlijke online werkruimte aanmaken. Hierin bewaar je informatie, opdrachten en advies.
Depressiehulp

Op depressiehulp vind je online zelfhulp en informatie om te werken aan je stemming. Het programma is geschikt bij lichte tot matige depressieve klachten, voor mensen die volledig zelf actief aan de slag willen gaan en oefeningen willen doen. Zelfhulp is niet altijd voldoende, maar kan een eerste stap zijn. Nadien kan je nog altijd voor gesprekken met een hulpverlener kiezen.
Heb je soms last van zelfmoordgedachten?

Neem dan een kijkje bij de apps die je helpen hiermee om te gaan op de pagina Ik denk aan zelfmoord.

‎

Anders gaan denken hoef je niet alleen aan te pakken. Je kan ook terecht bij een hulpverlener wanneer het moeilijk gaat. Deze kan je mee ondersteunen en je gezonde strategieën aanleren.

‎

Je goed voelen bij een coming-out

Onderaan de pagina Op zoek naar jezelf vind je meer info en getuigenissen over het al dan niet vertellen aan je omgeving.

‎

Je goed voelen na negatieve ervaringen

Op de pagina Negatieve ervaringen vind je meer info en getuigenissen over ervaringen van afwijzing, geweld of discriminatie. Je vindt er ook concrete tips voor hoe je je ervaring kan omzetten naar iets dat je net kracht geeft.

‎

Je goed voelen tijdens een transitie

Sommige transgender personen wensen veranderingen aan hun uiterlijk om zich beter te voelen in hun lichaam. Een lichamelijke transitie is mogelijk door niet-medische veranderingen (bijvoorbeeld een nieuw kapsel of kledingstijl, trainen voor bredere schouders en smallere heupen, stemoefeningen bij een logopedist ...) of door medische veranderingen (bijvoorbeeld door hormoontherapie of een chirurgische ingreep).

Voor de meeste transgender personen is een transitie een intense periode. Wie kiest voor een medische transitie krijgt te maken met gewenste lichamelijke veranderingen, maar soms ook met lange wachtlijsten, risico’s op complicaties of opmerkingen of afwijzing vanuit hun omgeving. De resultaten van een ingreep zijn soms volledig zoals je had verwacht, maar kunnen soms ook tegenvallen.

Mijn depressie had te maken met de onzekerheid over mijn relatie, met mijn werk, maar ook met de transitie. Het effect van de hormonen en mijn verwachtingen die niet beantwoord werden, niet de gewenste effecten, dat dat zolang duurt…. Ik heb daar zo lang mee geworsteld, met dat transgender zijn, en dan, als dan de kogel door de kerk is en je niet meer twijfelt, dan wil je dat dat allemaal zo snel mogelijk komt, en je kunt dat proces niet versnellen. Het feit dat ik die genderdysforie altijd heb weggeduwd, en nu die gevoelens toelaat, dan wordt dat eens zo hard versterkt. En zo ben ik in een depressie geraakt.

Liff

‎

Het is moeilijk om uit te leggen hoe dat komt dat dat zo moeilijk is om te wachten. Ik denk dat dat gewoon zo moeilijk is om tot dat punt te komen van: ‘Weet ge, fuck it, ik doe het! Ik ben er klaar voor!’ Ahja, en nu moet je wachten… Je hebt dan het vertrouwen gevonden in jezelf om die stap te zetten, en dan wordt dat vertrouwen echt op de proef gesteld.

Robin

‎

Op een bepaald moment zei mijn psychotherapeut: 'Ik kan niets meer voor u doen, ik ga u doorverwijzen naar het UZ Gent bij het genderteam', en dan was er een consultatie vastgelegd, maar dat was nog 5 maand wachten… Die 5 maand wachten was voor mij als een tweede keer doodgaan. Dan zag ik die wereld voor me terug instorten. Want ik was mentaal helemaal op, ik maakte eindelijk de beslissing van: ‘nu doe ik verder, ik heb geen zelfmoord gepleegd’, en stootte op die wachtlijst.

Winne

‎

Het teksttranscript van deze video

: Ook tijdens een transitie ga je op zoek naar hoe je kan omgaan met wat er op je af komt. Duurt het naar je gevoel allemaal veel te lang? Focus je op tussendoelen: de volgende afspraak met de psycholoog, een (digitaal) feestje met vrienden waarbij je jezelf kan zijn, ... Deze kunnen als ankerpunten fungeren om de wachttijd, die soms oneindig lang lijkt, op te breken. In tussentijd kan je kleine dingen doen waardoor je je beter in je vel voelt: je teennagels lakken om je vrouwelijker te voelen, een andere kledingstijl aannemen, broekvulling dragen om je mannelijker te voelen, een nieuw kapsel uitproberen, ... Kleine aanpassingen kunnen in jouw beleving veel verschil maken.

‎

En dan in het UZ was de frequentie van afspraken 1 keer om de 6 weken. Die ene keer per 6 weken was echt nodig, daarmee kon ik het 3-4 weken volhouden, en daarachter was dat een ankerpunt om voort te gaan. Van het moment dat ik besliste om door te gaan tot het moment van mijn transitie heb ik heel veel gewerkt met ankerpunten. Het moment van naar die psycholoog te gaan was telkens een ankerpunt. En die laatste 2 weken ervoor was altijd me erdoor slepen tot die moment, en dan ging ik terug wat vooruit, in kleine stapjes vooruit.

Winne

‎

Stel dat je nog vijf of tien maanden moet wachten tegen dat je je eerste gesprek hebt bij een genderteam, dan is mijn tip dat je best tussendoelen zet. Ik zei bijvoorbeeld tegen mezelf ‘ah, maar het is de Pride in mei, dus daar kan ik al naar uitkijken’ en vervolgens ‘hmm, misschien is de Pride nog veraf en moet ik nog een ander tussendoel stellen zoals mijn examens in januari’, zo van die dingen. Je focust je op die manier even op iets anders en je hoeft dan niet voortdurend te denken ‘het leven zit echt niet mee'.

Senne

: Rolmodellen waarin je jezelf kan herkennen, geven ook kracht om met moeilijke periodes te doorstaan. Onder Getuigenissen kan je alvast verschillende verhalen bekijken. Ook op YouTube en andere online kanalen zijn een heleboel verhalen te vinden! Een lijst met muzikanten, films, schrijvers en vloggers vind je op de pagina Rolmodellen. Ieder verhaal is anders: je ervaringen hoeven niet dezelfde te zijn als die van andere personen. Een transitie is voor iedereen anders. Wel kunnen verhalen van anderen je moed geven om door te zetten.
: De beslissing om een lichamelijke transitie te doorlopen, kan voor sommige transgender personen een verlossing betekenen. Het kan dan ook lijken alsof die transitie al je problemen zal oplossen. Na een transitie gaat het echter niet altijd van een leien dakje. Een transitie kan veel betekenen in het leven van een transgender persoon, maar de transitie op zich verandert niet alles. Ook na een transitie is het belangrijk dat je blijft inzetten op zelfzorg en gezonde strategieën gebruikt om om te gaan met moeilijkheden. Je kan ook na je transitie bij een hulpverlener terecht indien nodig.

‎

Je goed voelen als je verliefd bent

Verliefd zijn kan heel leuk zijn, je kan je heerlijk in je dromen onderdompelen. Contact met degene die je leuk vindt, geeft je zelfs een verslavend gevoel... Maar soms is het ook vreselijk, wanneer je nergens anders meer aan denken, je afhankelijk voelt en bang bent om afgewezen te worden. Op dat moment heb je je emoties niet meer in de hand.

Verliefdheid roept vragen op. Je kan steeds bij Lumi terecht om hierover te praten. Hieronder vind je ook een aantal veelgestelde vragen.

Laatst bijgewerkt op: 15 april 2025