“Het woord 'non-binair' past gewoon veel beter bij mij dan om het even welk ander woord. Heel mijn leven heb ik me afgevraagd: ben ik nu een jongen of een meisje? Vandaag doet het er niet meer toe. En dat is ongelooflijk bevrijdend. Ik ben geen man, ik ben geen vrouw, ik ben Hanne. Eindelijk.”
Citaat: Hanne Gaby Odiele op demorgen.be, 25 oktober 2019, interview door S. Selfslagh.
Er zijn meer dan twee groepen
Er zijn veel mensen die niet in de klassieke splitsing van 'vrouw' of 'man' passen. Onze identiteit en ons lichaam is te complex voor die twee hokjes. Er zijn veel variaties op vlak van biologische geslachtskenmerken, genderidentiteit en genderexpressie.
Intersekse lichaam
Dokters moeten bij de geboorte noteren of de baby een jongen of een meisje is, het biologische geslacht. Dokters kijken daarvoor naar de genitale delen: penis of vulva. Soms is dat moeilijk. Dan is het niet heel duidelijk of het kind een penis heeft of eerder een vulva en vagina. Deze kinderen passen volgens hun lichaam niet in de hokjes man/vrouw. Ze hebben een intersekse lichaam. Er zijn ook intersekse variaties die niet onmiddellijk te zien zijn.
Iemand met een intersekse lichaam kan vrouw, man, non-binair, genderqueer ... zijn. Dat komt omdat lichamelijke kenmerken niets te maken hebben met genderidentiteit.
Genderidentiteit en genderexpressie
Ook op vlak van genderidentiteit en genderexpressie passen sommige mensen niet in de klassieke splitsing van vrouw of man.
- Non-binaire mensen herkennen zich niet in de strikte opdeling tussen man en vrouw.
- Sommigen noemen zichzelf genderqueer.
- Er zijn mensen die zich soms man en soms vrouw voelen. Zij noemen zich bijvoorbeeld bigender of genderfluïde.
- Anderen hebben het gevoel tot een derde gender te behoren.
- Er zijn ook mensen die agender zijn. Zij voelen zich genderloos, zonder gender.
De betekenis van deze en van andere woorden vind je in de woordenlijst van çavaria.
Je identiteitskaart
In veel landen zijn er wettelijk drie opties voor je gender. In België zijn er momenteel maar twee. Dat betekent dat er op je identiteitskaart een M voor man of een V voor vrouw staat. Je kan van een M een V laten maken of omgekeerd, maar kiezen voor een derde optie kan in België nog niet.
In juni 2019 bevestigde het grondwettelijk hof dat de transgenderwet in strijd is met het recht op zelfbeschikking. Door de uitspraak van het grondwettelijk hof moet de wet aangepast worden. Dat moet gebeuren binnen een redelijke termijn. Meer info over de transgenderwet en uitspraak van het grondwettelijk hof lees je op de website van çavaria.
Laatst bijgewerkt op: 22 april 2025