Bij mijn therapeut kon ik heel open daarover praten. Mijn therapeut sprak niet oordelend, zei ook niet ‘dat kan niet’ of ‘dat bestaat niet’. Die accepteerde dat van me. Ik zei dat ik biseksueel was. Ze vroegen wat dat betekende voor mij: ‘Hoe ga je daar mee om, waar loop je tegenaan?’
Leopold
Je kan de stap naar hulpverlening zetten als je merkt dat je je op verschillende vlakken niet zo goed in je vel voelt: op school, op je werk, in je relatie, bij je familie of tijdens je vrije tijd heb je hier last van. Je hebt al geprobeerd hier op verschillende manieren mee om te gaan (zie de pagina goed in je vel en ik denk aan zelfmoord), maar dit helpt je niet voldoende en je vraagt je af wat je nog meer kan doen.
Ik twijfel...
Twijfel je of je probleem erg genoeg is?
Mensen denken vaak dat hulpverlening enkel voor zware psychische problematieken of diagnoses bestaat, dit is echter niet waar. Ook als je geen diagnose krijgt, kan je terecht bij hulpverleners. Het is namelijk van belang om te voorkomen dat het voor jou erger wordt. Wie pas in crisis naar hulpverlening stapt, moet een hogere drempel over.
“Ik dacht lang dat ik de enige was waar iets mis mee was. Het beeld dat je krijgt van mentale problemen, depressie… Wat ik voelde paste daar niet in. Ik dacht dat het bij mij niet ernstig genoeg was. Het is ook belangrijk om je eigen problemen serieus te nemen, ook als dat niet past binnen het beeld dat je ziet in de media of in je omgeving. Nu zou ik veel sneller iemand zoeken om mee te praten: vrienden of hulpverlening. Iets veiligs.“
Carlien
Ben je bang voor de mening van anderen?
Er leven nog steeds vooroordelen over psychische problemen zoals o.a. angsten, depressieve gedachten of verslaving. Sommige mensen hebben het idee dat het beter is hun problemen voor zichzelf te houden. Echter wie hulp durft te vragen om deze problemen te lijf te gaan, zet een moedige stap.
Toch kan stigma over psychische problemen een drempel vormen die je weerhoudt om de stap naar hulpverlening te zetten. Als je bang bent voor negatieve reacties in je omgeving, kan het soms helpen om je hulpverleningstraject (nog) niet volledig mee te delen aan je omgeving. Het kan echter ook een geruststelling zijn voor je omgeving wanneer ze weten dat je in begeleiding bent. Vertellen aan hen dat je in begeleiding bent, kan het gesprek met je omgeving ook openen.
Hulpverleners hebben beroepsgeheim: dat wil zeggen dat ze geheim houden wat jij aan hen toevertrouwt. Zij zullen je omgeving dus niet inlichten. Meer over het beroepsgeheim kan je lezen op de website Familieplatform.be.
“Ik heb het idee dat het in België verdomd moeilijk is om over het onderwerp te praten. Mensen schamen zich nog veel te veel over psychische aandoeningen. Ze zeggen niet graag dat ze naar een therapeut gaan. Therapie heeft mij toch wel heel erg goed geholpen moet ik zeggen.“
Leopold
Heb je weinig geld?
Vele mensen kunnen zich geen dure hulpverlening veroorloven. Het is niets om je over te schamen om te vragen naar de prijzen van de verschillende opties. Niet elke vorm van hulpverlening kost geld. Er bestaan verschillende plekken waar je gratis of aan een lager tarief terecht kan. Hierover lees je meer in het deel Waar kan je terecht?
Ook bestaat er een regeling tot terugbetaling van psychologische begeleiding. Tussen de mutualiteiten bestaan verschillen in wat men terugbetaalt. Op de website Vindeenpsycholoog vind je een overzicht van deze verschillen.
Durf je geen coming-out te doen bij een hulpverlener?
Ook tegenover een hulpverlener kan het spannend zijn om te vertellen dat je een andere genderidentiteit of seksuele oriëntatie hebt dan degene die ze van jou veronderstellen. Hulpverleners gaan er vaak vanuit dat je hetero en cisgender bent en zullen het thema misschien niet aanhalen. Neem dus gerust zelf het initiatief om het gesprek hierover te openen. Hier geldt ook dat je er enkel over hoeft te praten als je je comfortabel voelt bij die hulpverlener en dit ook zelf wenst. Soms kan het even zoeken zijn naar een hulpverlener waarbij jij je helemaal op jouw gemak voelt, maar dat is zeker de moeite waard.
-
Het kan belangrijk zijn dat de hulpverlener (dokter, psycholoog, sociaal werker …) op de hoogte is van je seksuele voorkeur (val je op mannen, vrouwen of beide of maakt het helemaal niet uit en val je op een persoon). Of van het gevoel dat je man / vrouw / geen van beide bent, maar dat misschien niet overeen komt met hoe je lichaam eruit ziet. Hulpverleners vinden het vaak moeilijk om mensen hierover aan te spreken. Wil je er graag zelf iets over zeggen? Deze tips zijn handig als je zelf het gesprek wil starten:
- Bereid het gesprek thuis al wat voor.
- Breng een vriend of familielid mee die je steunt. Zo is het makkelijker om over een moeilijker onderwerp te praten met je hulpverlener.
- Schrijf vooraf op een briefje wat je wil zeggen. Toon dit dan aan de dokter, therapeut, sociaal werker …
- Probeer er meteen over te praten aan het begin of in het midden van het gesprek. Dat is makkelijker dan een nieuw gesprek beginnen als de hulpverlener al aan het afronden is.
- Begin het gesprek wanneer jij je er goed bij voelt. Doe het best niet tijdens een onderzoek bij bijvoorbeeld de dokter, maar liever ervoor of eventueel erna.
- Zeg vooraf al dat je over enkele dingen wil praten. Als de hulpverlener dan later vraagt over wat je nog wou praten, is het misschien makkelijker om over het onderwerp te beginnen.
Ben je bang dat hulpverleners weinig weten over LGBTI+?
Niet elke hulpverlener is op de hoogte van de huidige inzichten rond gender, seksuele en romantische voorkeur. Sommige hulpverleners hebben nog maar weinig ervaring of zelfs nog vooroordelen rond deze thema’s.
Wanneer je een goed gevoel hebt bij jouw hulpverlener, maar deze nog maar weinig kennis heeft, kan je hen doorverwijzen naar de pagina met info en vorming voor specifieke sectoren op deze website. Daar helpen wij hulpverleners op weg.
Heb je geen goed gevoel of negatieve ervaringen bij jouw hulpverlener, dan is de belangrijkste raad: blijf zoeken naar een hulpverlener waarbij je je wel goed voelt.
Als je zeker wil zijn dat je hulpverlener verstand heeft van LGBTI+ thema’s, en je durft het zelf niet te vragen, kan je terecht bij hulpverleners uit onze lijsten. Lumi houdt een lijst bij met therapeuten die aangaven dat ze ervaring hebben met thema’s als seksuele oriëntatie en gender in hun praktijk. Deze vind je terug in de adressenlijst. We vragen deze hulpverleners om op de hoogte te blijven van LGBTI+ gerelateerde thema's. Transgender Infopunt houdt een lijst bij van zorgverleners met expertise in de transgenderthematiek. Deze vind je terug via Transgenderinfo.be.
“Met een psycholoog moet het klikken hé. Ik heb er verschillende gehad. Soms was er geen klik, andere keren was ik uitgepraat en wou ik iemand anders. Het is logisch dat het niet met iedereen klikt. Net zoals je niet met iedereen bevriend kan zijn, kan je ook niet met elke hulpverlener een even goede klik hebben. Stop wanneer het niet klikt, en zoek zo snel mogelijk iemand anders.”
Senne
Is er een wachtlijst?
In België bestaan er verschillende initiatieven met goedkopere of (deels) terugbetaalde hulpverlening, maar omdat veel mensen van deze hulp gebruik willen maken zijn er soms lange wachtlijsten. Deze wachtlijsten vind je op dit moment voornamelijk terug bij Centra Geestelijke Gezondheidszorg (CGG’s), residentiële therapieën en bij de meeste hulpverlening in het kader van een medische transitie. De wachttijd kan maanden tot soms een jaar duren. Bij duurdere privé initiatieven zijn de wachtlijsten meestal korter. Blijf niet bij de pakken zitten! In tussentijd kan je zelf aan de slag met de tips op Goed in je vel en Goed in je vel tijdens een transitie.
- Wanneer je dringende hulp nodig hebt, kan je wel steeds terecht bij een huisarts. De huisarts kan voor jou het mobiel crisisteam uit je buurt inschakelen. Het mobiel crisisteam komt bij je thuis langs om samen te kijken wat jij kan doen. Een huisarts kan je ook doorverwijzen naar de spoeddienst van een ziekenhuis met een psychiatrische afdeling.
- Daarnaast kan je ook steeds terecht op hulplijnen via mail, chat en telefoon: zie directe hulp en hulplijnen - Te Gek?!.
- Centra voor Geestelijke gezondheidszorg kunnen soms sneller hulp opstarten wanneer je aangeeft dat je kampt met suïcidegedachten.
“Toen het heel slecht met me ging, werd het mobiel crisisteam ingeschakeld. Ik vroeg hen wat ik kon doen. Het team bestaat uit psychologen, psychiatrisch verpleegkundigen en een psychiater. Dat zijn mensen die over de hele regio zicht hebben op alle hulpverlening. Ze hebben ook een goeie connectie met mijn huisarts. Ze kwamen gratis aan huis, voor een maand of 6 weken, zo lang het nodig was om de periode tussen het crisismoment en consistente hulpverlening te overbruggen. Vooral dat, dat ik niet buiten moest komen, dat hielp me enorm. Zij hebben me ook een psycholoog aangeraden en dat is ook echt een betere fit dan dat ik ooit al gehad heb.“
Xander
Los je het liever zelf op?
Mensen zijn vaak trots als ze iets helemaal alleen kunnen oplossen. Hulp zoeken wanneer je een probleem hebt, wordt dan als zwak gezien. Maar is dit wel zo? Mensen die hulp durven vragen, hebben namelijk de moed om hun klachten met iemand te delen en samen eraan te werken. Vaak komen zij hiermee een heel eind verder vooruit dan wie geen hulp vraagt.
Vind jij mensen sterker als ze in hun eentje een probleem oplossen? Ook als ze daardoor een langere zware periode doormaken?
"Ik heb nooit professionele hulpverlening gezocht om te praten over mijn problemen... Maar ik heb daar heel vaak over getwijfeld. Ik heb dat niet gedaan deels uit schaamte, uit koppigheid en uit trots. Ik heb het gevoel dat ik mezelf goed ken en veel alleen aan kan. Het idee dat mensen die in therapie gaan ‘van die zotten zijn, die naar een gesticht moeten’, dat is het beeld dat er soms nog hangt. Maar naargelang je zelf groeit besef je dat dat beeld niet klopt, ik moet zelf ook die stap durven zetten. Zou ik het nu doen? Ja."
Eric
Laatst bijgewerkt op: 18 maart 2025